Post-hbo opleiding Specialist Begaafdheid

Verder kijken dan het hardnekkige cliché rond begaafdheid? Deze Post-hbo opleiding leidt je op tot een specialist die (hoog)begaafde leerlingen ziet, begrijpt en serieus neemt. Dat doe je door positieve psychologie te combineren met een inclusieve bril. Niet labelen, maar talentgericht kijken.

Tijdens de opleiding leer je kenmerken van (hoog) begaafdheid herkennen en vertalen naar concrete onderwijsbehoeften. Je helpt je team begrijpen wat deze leerlingen nodig hebben en zet dat om in ander handelen in de groep. Daarbij kijk je niet alleen naar het kind, maar ook naar de klas, het team en het beleid.

De opleiding combineert positieve psychologie met een inclusieve bril: geen focus op tekort of label. Wel op talent, ontwikkeling en kansen. Er is veel aandacht voor mindset, executieve vaardigheden, superdiversiteit en veranderkunde. We koppelen de theorie steeds aan jouw eigen context, met opdrachten die direct effect hebben op schoolniveau.

We werken samen met diverse gastdocenten. In 2025 was dit: Ans Ramaut over Executieve functies.

• Module 1: Visie op (hoog)begaafdheid

  De rode draad van de opleiding betreft visie en beroepsbeeld. Vanuit welke bril kijken we naar onderwijs en (hoog)begaafdheid? We starten met een inleidende spreker over de veranderende visie op (hoog)begaafdheid; de specialist begaafdheid als kenniscoördinator gericht op kwaliteitsverbetering. Deze module legt het fundament onder de rest van de opleiding. Gedurende de opleiding geef jij richting aan jouw eigen handelen in de praktijk, volgend vanuit jouw eigen visie op begaafdheid. 

• Module 2: Het kind in beeld

  De ontwikkeling van de leerlingen wordt vanuit een onderzoekende houding door de specialist begaafdheid en het team benaderd. Het kunnen signaleren en beredeneerd kijken vanuit de grootstedelijke context is hierbij van belang. Tevens het in kaart kunnen brengen van de risicofactoren en bijbehorende valkuilen gekoppeld aan de profielen van begaafde leerlingen. Waar liggen de kansen en mogelijkheden? 

• Module 3: Veranderkundige principes

  In deze module gaan we in op het spanningsveld van autonomie en structuur. Veranderkundige vaardigheden zijn essentieel om een optimaal functionerende lerende organisatie te ontwikkelen. Hoe blijf je als specialist begaafdheid verbonden met de praktijk, met de leerkrachten, kinderen en ouders terwijl je tegelijkertijd een spilfunctie inneemt?

• Module 4: Mindset & cognitie

  Als specialist begaafdheid zijn het aan de slag gaan met mindset en cognitie van de leerlingen erg belangrijk. Hierbij wordt de mindset-theorie van Carol Dweck bestudeerd en het effect ervan op de autonome motivatie. Het verschil tussen een groei en vaste mindset wordt besproken. Daarbij zullen we ook inzoomen op de modellen van Bets en Neihart, het cognitieve en het zijnsluik van Tessa Kieboom en de denkprofielen van Sternberg.

• Module 5: Didactische principes & executieve vaardigheden

  Verrijken, differentiëren en klassenmanagement vanuit het perspectief vanuit SEM gekoppeld aan de executieve vaardigheden. Daarbij wordt vooral de verdieping gedaan op de vaardigheden ‘leren-leren’ en ‘leren-plannen’.  Dit, omdat (hoog)begaafde leerlingen hier net wat meer moeite mee kunnen hebben. Ook de bruikbaarheid en inzetbaarheid van materialen worden uitgewisseld.

• Module 6: De superdiverse context

  Hoge verwachtingen en een optimaal basisaanbod kunnen zorgen voor gelijke kansen voor alle leerlingen. Welke aanpakken, expertise vanuit de school of daarbuiten zijn er binnen de grootstedelijke context, om goed in te kunnen spelen op de onderwijs- en begeleidingsbehoeften van iedere (hoog)begaafde leerling?  Verschillende aanpakken, zienswijze en praktische voorbeelden worden verkend en gegeven.  

• Module 7: Learning partners

  Als specialist begaafdheid neem je de rol van kenniscoördinator aan. Je bent de spil in het geheel van verschillende samenwerkende partners. Een multiperspectief innemen is dan van belang. Samen met interne en externe learning partners werk je optimaal aan de toekomst van de (hoog)begaafde leerlingen. Je activeert netwerken, intranet, collegiale consultatie, intervisie, leergesprekken en stuurt leerkrachten aan.

Als begaafdheidsspecialist kun je:

• Begaafdheid signaleren, begeleiden en vertalen naar beleid
• Leerkrachten ondersteunen bij handelingsverlegenheid
• Bijdragen aan gezamenlijke taal en visie rondom begaafdheid
• Werken aan duurzame kwaliteitsontwikkeling binnen de school

Een specialist begaafdheid binnen de school heeft grote impact op de leerlingen. Want voor hen betekent dit eerder herkenning, rijker onderwijs en meer ruimte voor groei, motivatie en welbevinden.

Ook voor de school is dit een goede ontwikkeling. Door betere samenwerking tussen leerkrachten en ouders, ontstaat een veilig, consistent en stimulerend leerklimaat waarin ieder kind tot z’n recht komt. Het leidt tot een duurzame kwaliteitsimpuls. En zo wordt begaafdheid een vanzelfsprekend onderdeel van beleid, cultuur en de dagelijkse praktijk.

PPO Rotterdam heeft in de afgelopen jaren samen met Thomas More Academie de Post-hbo opleiding tot specialist begaafdheid ontwikkeld. Specialisten van het samenwerkingsverband dragen met gastcolleges bij aan de inhoud van deze leergang en vanuit het actieplan Rotterdam Gaaf! stimuleert PPO Rotterdam deelname aan deze opleiding met een bijdrage* (welke direct wordt verrekend met de opleider) aan het collegegeld voor studenten werkzaam op Rotterdamse scholen. September 2026 start een nieuwe groep studenten.

*Bedrag voor 2026 nog onbekend, houd onze website in de gaten voor meer informatie.

Deze opleiding is door Centrum voor Post Initieel Onderwijs (CPION) Nederland in 2025 geaccrediteerd. CPION is de overkoepelende organisatie voor de regulering van opleidingen die aansluiten op wetenschappelijk/hoger onderwijs of middelbaar beroepsonderwijs en voor opleidingen in het kader van de permanente educatie. Het is een onafhankelijke organisatie, die post-initiële en permanente educatie-opleidingen toetst, diplomeert of certificeert en registreert. CPION doet dit in opdracht van vijf stichtingen, die zijn belast met het toezicht op de kwaliteit van deze opleidingen. In het verlengde van dit mandaat beheert CPION de diverse registers waarin deze opleidingen na een positief afgesloten toetsing worden opgenomen. Deze opleidingen mogen zich dan ‘Registeropleiding’ noemen. Daarnaast bewaakt CPION de kwaliteit en actualiteit van de registers door middel van een jaarlijkse evaluatie.