Lectoraat

Natuur & Ontwikkeling Kind

OVER HET LECTORAAT

De betekenis en het belang van natuur voor de ontwikkeling van kinderen

Als je aan kinderen van 8 jaar vraagt: “Speel je liever buiten op het strand of binnen op de computer?”, dan kiest een ruime meerderheid voor het strand. Leg je de kinderen vervolgens foto’s voor van speelplekken, variërend van een binnenspeeltuin tot ‘wilde’ natuur, dan kiest opnieuw een meerderheid voor natuurrijke buitenspeelplekken. De ontwikkelingskansen die natuur daarmee kinderen biedt, zijn de afgelopen jaren in onderzoek beschreven. Ondanks deze positieve bevindingen verdwijnt natuur steeds meer uit kinderlevens.

Pedagogische ruimte

Met onderzoek, onderwijs en professionaliseringsactiviteiten in onderwijs, kinderopvang en zorg wil het lectoraat Natuur & Ontwikkeling Kind laten zien dat de fysieke omgeving een pedagogische ruimte is; een ruimte waarin het voor kinderen al dan niet goed vertoeven is en waar leren en ontwikkelen wordt gestimuleerd of wellicht afgeremd. Vanuit dit perspectief is de inrichting van de fysieke omgeving een pedagogische verantwoordelijkheid en verdient daarom een plek in het pedagogisch handelen van professionals.

Wil je dat je leerlingen enthousiast worden van leren? Dan is de natuur het perfecte klaslokaal! Ons Lectoraat Natuur & ontwikkeling kind laat zien hoe belangrijk de natuur is voor de ontwikkeling van kinderen. Door kinderen in aanraking te brengen met de natuur stimuleren we hen:

  • Fysieke ontwikkeling: buitenspelen bevordert de motorische vaardigheden, het uithoudingsvermogen en de gezondheid.
  • Cognitieve ontwikkeling: in de natuur leren kinderen door te ervaren en te ontdekken. Ze ontwikkelen hun zintuigen, nieuwsgierigheid en probleemoplossend vermogen.
  • Sociale ontwikkeling: samen spelen in de natuur versterkt vriendschappen en leert kinderen samenwerken.
  • Emotionele ontwikkeling: de natuur heeft een kalmerend effect en kan bijdragen aan een positief zelfbeeld.
  • Creatieve ontwikkeling: de natuur inspireert tot fantasie en creativiteit.

Wat wij doen:

  • Onderzoek: we onderzoeken hoe natuur het leren en ontwikkelen van kinderen ondersteunt.
  • Opleidingen: we bieden cursussen en workshops aan om leerkrachten te helpen bij het integreren van natuur in hun lespraktijk. Verder verzorgen we een minor en een masteropleiding.
  • Samenwerking: we werken samen met scholen, kinderopvang en andere partners om natuurrijke leeromgevingen te creëren.
  • Waarom buitenonderwijs?
  • Meer plezier: kinderen vinden het vaak leuker om buiten te leren dan binnen.
  • Betere concentratie: door regelmatig even naar buiten te gaan, kunnen kinderen zich beter concentreren.
  • Diepere kennis: door directe ervaring met de natuur krijgen kinderen een beter begrip van natuurlijke processen.
  • Duurzaamheid: buitenonderwijs draagt bij aan een duurzame toekomst door kinderen al vroeg bewust te maken van hoe mens en natuur met elkaar verbonden en van elkaar afhankelijk zijn.

Nieuwsbrief PHZ
ONDERZOEK

Natuur in onderwijs, kinderopvang en zorg

De onderzoeksactiviteiten van het lectoraat Natuur en Ontwikkeling Kind zijn gericht op het vergroten van kennis over de pedagogische waarde van de ruimte en in het bijzonder van natuur in onderwijs, kinderopvang en zorg. Dit geeft professionals handvatten om zelf natuurrijke plekken als speelleeromgevingen te integreren in hun dagelijkse praktijk. Met mooie voorbeelden van natuurrijke speelleeromgevingen in onderwijs, kinderopvang en zorg wil het lectoraat zichtbaar maken hoe een natuurrijke omgeving kan worden geïntegreerd in de dagelijkse praktijk.

Onderzoeksprojecten

Buitenboosters

Buiten zijn is zo belangrijk en daarom doet, in samenwerking met o.a. Hogeschool Leiden, het lectoraat Natuur en Ontwikkeling Kind onderzoek naar de invloed van natuur op het welzijn van mensen en in het bijzonder op het welzijn van kinderen. De bevindingen uit deze onderzoeken kunnen leerkrachten (in opleiding) helpen om, ondanks de lockdown, natuur te verwerken in de dagelijkse praktijk.

Op deze pagina vind je Buitenboosters van verschillende onderzoekers, in de vorm van een vlog, blog, filmpje of factsheet. Een handreiking hoe natuur kan helpen.

Klik hier om naar de boosters te gaan!

Groene schoolpleinen

Tijdens het vierjarige onderzoeksproject De ‘leer’kracht van groene schoolpleinen is in kaart gebracht wat het effect is van groene schoolpleinen voor de ontwikkeling van kinderen op de basisschool. Tevens geeft het onderzoek schoolteams inzicht in hoe ze een groen schoolplein structureel kunnen gebruiken als onderwijsleeromgeving en welke expertise hiervoor nodig is bij leerkrachten (in opleiding).

Lees meer over dit project op hsleiden.nl

Groene kinderopvang

Hoe kan een groene, natuurlijk ingerichte buitenruimte bijdragen aan de pedagogische kwaliteit van de opvang voor nul- tot vierjarigen? Wat is nodig om ervoor te zorgen dat pedagogisch medewerkers de buitenruimte daadwerkelijk gaan benutten? Samen met diverse partners doet het lectoraat Natuur en Ontwikkeling Kind onderzoek om de meerwaarde van groene kinderopvang verder in kaart te brengen en om handvatten te ontwikkelen die de kwaliteit ervan kunnen versterken.

Lees meer over dit project op hsleiden.nl

 

Natuur in de vrouwen- en maatschappelijke opvang

In samenwerking met Valente, branchevereniging maatschappelijke opvang, doet het lectoraat lectoraat Natuur en Ontwikkeling Kind onderzoek naar de helende werking van natuur in de vrouwen- en maatschappelijke opvang. Met behulp van dit onderzoek wil het lectoraat manieren ontwikkelen om natuur in te zetten in het dagelijkse werken met kinderen en hun ouders en om de werking van natuur voor de ouder-kindrelatie te bestuderen.

Lees meer over dit project op hsleiden.nl

Taalontwikkeling jonge kind

Natuur is goed voor de motoriek en concentratie van jonge kinderen. Maar in hoeverre is natuur ook van belang voor taalontwikkeling? Deze vraag staat centraal in het vierjarige promotieonderzoek Hoofd, schouders, knie en TAAL.

Lees meer over dit project op hsleiden.nl

Teamontwikkeling en schoolorganisatie

Lerarenteams in Rotterdamse basisscholen die willen weten hoe ze uitdrukking kunnen geven aan de pedagogische dimensie van hun onderwijs, onderzoeken in gesprek met elkaar pedagogische sleutelmomenten uit hun eigen praktijkervaring en versterken zo hun pedagogische professionaliteit.

Individuele leraren en schoolleiders kunnen op een soortgelijke manier met deze thematiek aan de slag in een Community of Practice aan de Thomas More Hogeschool. Deze CoP bestaat uit een groep mensen uit verschillende onderwijspraktijken, en die zich bezighoudt met het zoeken naar taal voor en versterking van het pedagogisch handelen.

In schoolteams en in de CoP kan ook de vraag aan de orde komen: In hoeverre voelen leraren zich gezien als professional met hart en ziel, en hoe is dat van invloed op de mate waarin leraren zich uitgenodigd en uitgedaagd voelen om hun professionele ruimte te pakken en zich ‘op een volwassen manier’(zie kader) tot hun beroep te verhouden?

Hester IJsseling (lector; voorheen groepsleerkracht en intern begeleider) houdt zich met deze thematiek bezig.

Meer muziek in de klas

Op welke manier kan de beleving van muziek en andere kunstuitingen een rol spelen in de pedagogische dimensie van het onderwijs?

Taal

Hoe kunnen scholen in hun taalonderwijs ruimte openen voor de stem van de leerling en wat kan dat betekenen voor de pedagogische dimensie van het onderwijs?

Evenementen

06 Jan
Cursus

Post-hbo opleiding Specialist Meertaligheid in het onderwijs

16:00 - 21:00 Rotterdam
Lees meer over
09 Oct
Cursus

Start cursus Executieve vaardigheden

16:00 - 19:00 Rotterdam
Lees meer over
15 Oct
Cursus

Start cursus De dynamische schooldag

15:00 - 18:00 Rotterdam
Lees meer over

Lees verder

Verhaal

Tool: Bevorder de loopbaanregie binnen je organisatie

13 maart, 2025 Onderwijs, Academie
Lees meer over
Nieuws

Krijg kinderen aan de praat in de natuur

13 februari, 2025 Onderzoek, Academie
Lees meer over
Professionalisering voor onderwijsprofessionals 2025 / 2026
Download
Quotation mark

Jannette Prins is taalkundige en expert jonge kind bij Thomas More Hogeschool in Rotterdam. Bij het lectoraat doet zij promotieonderzoek naar de invloed van de fysieke omgeving op het speel- en taalgedrag van jonge kinderen.

Jannette Prins - Docentonderzoeker

Jannette Prins

Docentonderzoeker
WAT DOEN WE VOOR JOU

Lorem ipsum dolor sit amet

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco

Neem contact op